Năm nay tôi lại đón cái tết buồn nhất. Ba ở nhà ba, mẹ ở nhà mẹ, em ở ngoài đường, cô giúp việc về quê, bạn bè đi đâu hết trơn. Hoàn toàn một cái tết đơn độc.

Nhưng ngay cả khi những chuyện buồn nhất liên tiếp xảy ra, kể cả khi ngoài kia người ta đang chà đạp lên nhân phẩm và tính cách của tôi. Tôi vẫn không hề mất đi niềm tin vào một năm mới tốt lành và những điều tốt đẹp nhất mà tôi tin nó sẽ đến.

Bất kể mọi chuyện xung quanh tôi có đang như thế nào đi nữa. Tôi tin vào con người Việt Nam có bản chất tốt đẹp, thông minh và cần cù. Tôi tin vào tất cả những gì mọi người nghĩ không hay về tôi đơn giản chỉ là hiểu lầm.

Tôi cũng tin là bên mình những còn nhiều bạn bè, đàn em, học trò, đàn anh, cô dì chú bác thương tôi. Tôi tin ngày nào đó gia đình tôi sẽ đoàn tụ lại và tôi sẽ có một cái tết thật sự.

Ngay cả khi trong lòng tôi rất buồn, tôi cũng thật tâm mong mỏi cho mọi người luôn luôn hạnh phúc. Mong cho mọi người đều có một năm mới thật hoành tráng, tiền bạc có vô không quan trọng nhưng quan trọng là gia đình được bên nhau cả năm, sức khỏe, hạnh phúc và bình an.

Năm sau thật sự là một năm đặc biệt của tôi. Năm sau tôi có rất nhiều kế hoạch, nhiều hoài bão. Giấc mơ của tôi đang thật sự bắt đầu.

Thành công với tôi không thật sự quan trọng. Vì tôi đang sống một cuộc sống, sống cho mọi người thấy thế nào là một cuộc sống.

Tôi làm giáo dục không vì tiền, hay vì danh tiếng, tôi làm giáo dục để mọi người thấy thế nào là giáo dục.

Cầu cho tôi năm sau đủ sức khỏe và vững ý chí để có thể làm mọi việc tôi mong muốn.

Cố lên Hải.

A. Về mặt chính phủ, rõ ràng chúng ta thấy sứ mệnh của chính phủ Việt Nam những năm có 3 sứ mệnh chính:

1 – Tái cấu trúc nền kinh tế.

2 – Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng ( xa hơn là toàn bộ ngành tài chính)

3 – Tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước.

1.Tái cấu trúc nền kinh tế là sao:  trong một hội thảo diễn ra tháng 11 vừa rồi, Bộ trưởng Bộ Tài Chính  Vương Đình Huệ báo rằng ngân sách chúng ta hiện chỉ đáp ứng  một phần nhỏ trong các kế hoạch đầu tư sắp đến. Như thế việc đầu tiên của tái cấu trúc nền kinh tế rõ ràng nằm ở khâu  phân bổ lại ngân sách, hủy bỏ các dự án đầu tư không hiệu quả, chọn lại chiến lược phát triển kinh tế, ngành chủ lực…

Nhiều năm gần đây, rõ ràng những lĩnh vực được hưởng ngân sách nhiều nhất là giáo dục, y tế, quốc phòng …

Với những biểu hiện của chính phủ Việt Nam hiện nay, có thể một vài năm tới nữa việc phân bổ ngân sách sẽ chảy về Giao thông và Nông nghiệp. Với phương châm xã hội hóa giáo dục và y tế, cho tư nhân vào làm các lĩnh vực xây bệnh viện, mở trường học… miếng bánh của hai ngành này những năm tiếp theo chắc chắn sẽ giảm.

Góp vào đó là việc Bộ trưởng mới Đinh La Thăng quả thật là người dám nói, dám làm, chỉ thiếu tiền thì tiền chắc chắn sẽ chảy vào chỗ trũng. Dự đoán tiếp theo được đưa ra dựa trên việc dư nợ của Việt Nam với nước ngoài ngày càng tăng  (Nếu như vào năm 2001, nợ Chính phủ mới chỉ là 11,5 tỉ USD thì đến 2010 đã lên tới 55,2 tỉ USD. Trong giai đoạn này 2009-2011, nợ Chính phủ tăng trung bình khoảng 20%/năm, gấp ba lần tăng trưởng GDP). Và lượng ngoại tệ kiếm được hoàn toàn dựa vào xuất thô thì chắc chắn Việt nam sẽ phải xuất nông sản nhiều hơn để câng bằng tài chính.

Dựa vào dự đoán này,  ta sẽ thấy những năm tới, những công ty cầu đường, phục vụ xây dựng cơ bản sẽ phất nhanh hơn và những công ty làm về nông sản sẽ khó khăn hơn ở đầu vào. Bảo đảm chính sách về thu mua nông sản sẽ bị siết chặt và sẽ rất khó kiếm nguồn hàng để phân phối. Tin rằng vào năm sau, 3 tháng sau tết, giá lương thực – thực phẩm sẽ tăng dần cho đến đỉnh điểm là kết quý III. Cho nên 3 tháng đầu năm 2012 là cơ hội không thể bỏ qua của các doanh nghiệp hay tư nhân muốn nhảy vào sản xuất nông sản trước khi bị siết chặt về cơ chế.

Tái Cấu trúc nền kinh tế còn năm ở việc hủy bỏ các dự án không hiệu quả. Vậy những dự án nào sẽ được xem là không hiệu quả? Các dư án nào sẽ bị xiết chặt về tài chính? Những dự án nào sẽ được khuyến khích?

Đầu tiên phải nhìn nhận, năm sau sẽ là năm cực kỳ khó khăn cho ngành bất động sản. Do đó không lấy làm lạ khi các doanh nghiệp ngành này đang bán tống bán tháo các dự án của mình. Nhìn nhận việc các ngân hàng đang tích cực hỗ trợ cho khách hàng mua nhà thật chất chỉ để quay vòng đồng tiền thật nhanh cho các dự án này ( vì rốt cuộc sau khi doanh nghiệp bán được nhà, tiền cũng sẽ quay về ngân hàng). Năm sau sẽ là một năm căng thẳng cho các dư án địa ốc và những ai có nhà dư thừa chưa bán được.

Những dự án tiếp theo sẽ bị hủy bỏ chắc chắn là  những dự án có liên quan đến máy móc Công nghiệp và sắt thép. Chúng ta sẽ đẩy mạnh sản xuất hàng thô và gia công hàng phế liệu. Do đó, khi Việt nam sẽ biến thành bãi rác thì việc chế tạo máy móc công nghiệp và sắt thép èo ọt là hiển nhiên.

Khi ngành công nghiệp nặng èo ọt và sắt thép sẽ có giá cao hơn ( do mức đầu tư giảm) thì việc tiếp theo sẽ là việc của ngành công nghiệp chế biến chất liệu thay thế.

Tiếp theo ngành cần báo động tiếp theo là ngành du lịch, nhất là du lịch nội địa. Những năm nay ta vẫn coi ngành du lịch là ngành mũi nhọn. Tin về ngành này luôn nằm ở trang nhất. Việc Bình chọn Hạ Long ảnh hưởng đến toàn VN vừa qua cũng là một thí dụ. Tuy nhiên, những năm tiếp theo những dự án thuộc ngành này sẽ bi soi kỹ hơn khi chắc chắn thế giới đang bước vào chu kỳ khủng hoảng tiếp theo và tình hình bê bối của ngành du lịch, báo chí và quốc hội đã nhắc nhở liên tục.

Tin rằng năm 2012, việc một số doanh nghiệp du lịch sẽ chết yểu hoặc sáp nhập sẽ không phải là chuyện xa vời. Đây cũng là thời cơ cho một số doanh nghiệp nhỏ, linh hoạt và nổ lực hơn. Ngành du lịch giá rẻ và tư nhân ( các dịch vụ homestay, hướng dẫn viên cá nhân, hỗ trợ tour tự phát…) sẽ có cơ may kinh doanh hiếm có trong 2 năm 2012-2013.

Ngành mũi nhọn của Việt Nam những năm đến:

-        Rất nhiều khả năng những năm đến, ngành được chính phủ chọn sẽ là ngành công nghệ khai khoáng, vì hầu như tất cả dự án lớn của ta đang thuộc về TKV.

-        Ngành phát triển thứ hai sẽ là công nghệ xử lý chất thải và tái chế công nghiệp.

-        Ngành công nghiệp phụ trợ

Dựa trên mục A của bài phân tích này cho thấy, các doanh nghiệp vừa và nhỏ nếu muốn ăn theo chính phủ có thể nên làm những ngành sau:

-        Thu gom phế thải và vật liệu tái chế.

-        Ngành vận tải nặng ( phục vụ cho khai khoáng)

-        Các công ty thu gom nông sản.

-        Các dịch vụ du lịch ở quy mô nhỏ.

Độ 12 năm về trước, khi còn học cấp 3, chúng tôi thường hỏi nhau những câu hỏi như vậy đấy “ 10 năm sau, gặp lại tụi mình sẽ nói gì nhỉ?”. Khi đó, những câu trả lời thường là sẽ ôn về chuyện cũ, bàn về thầy cô ….

Rồi thì 10 năm cũng trôi qua. Thực tế cũng khác xa với những gì ngày xưa chúng tôi tưởng tượng.

Ngày nay, khi đã 30, bước vào tuổi mới, chúng tôi chỉ nói về tiền và kinh doanh. Chúng tôi hoàn toàn không nhắc gì đến những kỷ niệm xưa cũ, và nếu có ai đó nhắc lại, cũng chỉ nhận được phản hồi là” lâu quá quên mất rồi”.

Ít ai nghĩ là những thứ cũ kỹ thường có giá trị một cách ghê gớm.

Trong những câu chuyện chúng tôi trò chuyện, có một câu tôi thường hay được hỏi ( do làm nghề tư vấn kinh doanh) là : Trong kinh doanh điều gì quan trọng nhất?

Đây là một câu hỏi khó, vì suốt ngần ấy thời gian tiếp xúc với đủ loại doanh nhân, đủ loại ngành nghề, tôi cảm thấy mọi thứ trong kinh doanh đều quan trọng như nhau cả. Có trường hợp người này thành công nhờ nhân sự, có người kia lại thành công nhờ Marketing, có kẻ thắng nhờ vốn mạnh, có bạn lại thành đạt nhờ gặp thời….

Nói chung là trong kinh doanh, mọi thứ rất tương đối và cũng còn tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

Nhưng nếu chỉ trả lời được như vậy, tôi quả thật không xứng đáng làm nghề tư vấn. Câu đó ai cũng trả lời được cả.

Cho nên tôi cố gắng đi tìm một câu trả lời thích hợp hơn. Một mẫu số chung cho công việc kinh doanh. Thứ mà nhà doanh nhân hay doanh nghiệp nào cũng có.

Thời gian gần đây, nhiều người đã trả lời câu hỏi này bằng rất nhiều lời giải đáp khác nhau như : thương hiệu, chuỗi giá trị, giá trị cốt lõi, lợi thế cạnh tranh, cơ sở dữ liệu, …

Tôi vẫn muốn tìm một câu trả lời khác.

***

Rốt cuộc sau một thời gian dài, tôi đã trả lời với bạn mình là

-        Điều quan trọng nhất trong một doanh nghiệp hay đối với một doanh nhân là tình yêu. Đầu tiên những người đứng đầu tổ chức đó phải biết yêu quý nhân viên và khách hàng của mình. Yêu ở đây phải là một tình yêu thật sự chứ không phải tình yêu ca-ve khi mà một cô gái chỉ chực chờ thỏa mãn cho xong đối tác, nhận tiền và ra về. Bạn phải nghĩ đến cả những điều khách hàng và nhân viên bạn chưa nghĩ đến. Phải làm những điều tốt nhất cho họ. Yêu thương nhân viên và Yêu khách hàng. Và dĩ nhiên, phải làm cho khách hàng cũng yêu bạn lại. Phải làm sao lần đầu tiên họ thấy sản phẩm/ dịch vụ của bạn, họ như bị tiếng sét ái tình đánh, không dứt ra được.

Vì phải tốn rất nhiều chi phí Marketing, Sale và vận hành hệ thống để một khách hàng có thể thực sự tiếp xúc với sản phẩm của bạn, cho nên hãy cố gắng để họ yêu bạn ( hay sản phẩm của bạn) từ ánh mắt đầu tiên – Love from the first sign. Những ai làm những ngành B2B hiểu rõ điều này hơn ai hết, thời gian và cơ hội để một người có thể gặp người có quyền quyết định là rất ít, nên nếu không thể thuyết phục ở lần đầu tiên, chuyện bán hàng sẽ rất khó/

Đối với nhân viên, gần như ngày nay, chi phí nhân sự đang dần trở thành khoản chi phí lớn nhất với các doanh nghiệp. Rủi ro  xảy ra khi bạn mất đi một nhân sự thạo việc, tay nghề cao, sáng tạo cũng tương đương với rủi ro xảy ra khi bạn đầu tư sai một dự án. Do đó, ngay cả  khi bạn yêu nhân viên, mà yêu chưa đúng cách thì công ty bạn cũng khó bền vững.

Nhưng điều quan trọng hơn nữa là tinh yêu của một doanh nhân dành cho sự nghiệp của mình. Nếu bạn chỉ làm vì tiền, vì áp lực hay vì bất cứ điều gì khác không phải tình yêu. Công việc kinh doanh của bạn mãi mãi chỉ là thứ dang dở.

Và dĩ nhiên là bạn cũng phải yêu chính bản thân mình nữa. Không yêu quý bản thân thì lấy đâu ra động lực để làm việc, để thăng tiến trên con đường kinh doanh mà vốn dĩ nhiều gian khó hơn là hoa hồng?

***

Thật ra trong cuộc sống, tình yêu không phải là thứ quan trọng nhất. Nhưng trong đa số các trường hợp, nó thật sự là thứ quan trọng nhất.

Cuộc sống của con người, rốt cuộc khác biệt rõ rệt nhất với động vật ở chỗ nào? Nếu coi tư duy là một khả năng mà con người có được trong khi các loài vật khác thì không, thì rõ ràng các loài động vật khác cũng sở hữu những khả năng mà con người không có được.

Chúng ta trở thành sinh vật thượng đẳng chỉ đơn giản là vì chúng ta có tình yêu. Với con người, tình yêu là nguồn gốc của mọi vật, và cũng là nguồn gốc của sự tiến hóa.

Trong kinh doanh, cốt lõi của thành công có thể nằm ở rất nhiều nơi. Nhưng nếu không có tình yêu, bạn sẽ khó lòng mà có đủ sức để tìm đến những nơi đó.

-        Hãy trở thành một con người biết yêu và đáng yêu trước khi trở thành một doanh nhân.

-        Hãy biến sản phẩm/dịch vụ  của mình thành những thứ thật đáng yêu, thật nhân bản trước khi bán nó.

-        Hãy để các nhân viên yêu công việc họ làm chứ không phải chịu đựng nó.

-        Xây dựng một văn hóa doanh nghiệp dựa trên tình yêu chứ không phải năng suất lao động.

-        Hãy để khách hàng yêu thương hiệu của bạn chứ không phải suốt ngày lải nhải về nó.

Nguyễn Phi Hải

CEO & Founder of ZAG Village

Thường thường, khoảng cách giữa những tính chất đối lập đó chỉ là một lằn ranh rất nhỏ, một sợi chỉ đó rất mỏng manh.

Phía bên này sợi chỉ, bạn làm đúng. Bước thêm một bước nữa, bạn làm sai.

Với hành động này, bạn được xem như người tốt. Cũng với hành động đó, chỉ khác một chút về thái độ, bạn là người xấu.

Cho nên, mọi hành động phát ra đều phải được cân nhắc, tính toán, đong đếm kỹ lưỡng. Vì dù chỉ là một sợi chỉ mỏng manh, bạn phải cố giữ mình ở phía bên đúng đắn, bên chính nghĩa, bên lương thiện…

Bạn bè tôi bảo rằng, đời này không có gì đúng, không có gì sai, đạo lý chỉ có tính chất tương đối… vì tất cả đã lẫn lộn mất rồi, làm sao phân biệt được?

Tôi luôn phản đối và luôn nói rằng: dù khó đến mức nào, dù đúng sai có tương đối hay không, dù đậu xanh có trộn chung với đậu đỏ nhiều như thế nào. Công việc của con người vẫn phải là phân biệt rõ ràng giữa đúng và sai. Dù chỉ là lằn ranh mỏng manh, chúng ta cũng phải dùng hết lý trí, cảm xúc của mình để xem xem cái lằn ranh nó đang ở đâu, để đừng bước qua đó.

Phải giữ mình để trong sáng, để thành người tốt.

Làm người tốt giờ khó khăn và vất vả hơn làm người xấu nhiều. Không phải là sai khi người ta nhận xét là thiệt thà thường thua thiệt, hay ác sẽ sống lâu.

Tuy nhiên, là người tốt, làm điều đúng là điều quý lắm, là cái hay lắm. Nó cũng là cái vốn lớn lắm. Vốn lớn này có thể để dành xài nhiều đời, truyền cho con cháu.

Giữ mình ở phía bên đây lằn ranh cũng là điều giúp mình có thể ngủ ngon, giúp mình ăn ngon, giúp mình có tâm yên tĩnh và tình yêu đời phơi phới. Sống như vậy cuộc sống mới có ý nghĩa.

Do đó việc phân định rõ ràng lằn ranh khó lắm, rất khó.

Nhưng đó là việc bắt buộc phải làm.

Nguyễn Phi Hải

Do đó, mấu chốt trong thành công ở Việt nam thường nằm ở “những mối quan hệ”. Nếu những mối quan hệ bạn đủ mạnh, đủ bền chặt, những đầu mối quan hệ của bạn có chức, có quyền, có cửa làm ăn lớn thì bạn sẽ thành công dễ dàng hơn rất nhiều người khác.

Từ việc đó dẫn đến văn hóa cả nể, lấy lòng nhau, “ được anh, được ả, được cả hai bên”. Vì để vuốt ve, nói khéo, tránh mích lòng nhau mà mọi việc tại Việt nam thường không được xử lý đến nơi, đến chốn; nhiều căn bệnh  không được xác định đúng nguyên nhân dẫn đến phương thức trị bệnh cũng sai.

Trong những cuộc họp, đúng ra là nơi những ý kiến công khai, minh bạch, rõ ràng, thẳng thắng phải được thể hiện thì đa số người lại vì sợ mích lòng nhau, vì sợ người khác, cấp dưới đánh giá sự thống nhất của Ban điều hành cho  nên những phát biểu chưa thực sự đóng góp, thiếu tính quyết liệt cần thiết, chưa thể hiện được quan điểm thật sự của người trình bày.  Người ta thường để dành những ý kiến đúng ra phải nói cho các tập thể cùng nghe, đem đi “ nói riêng”, “nói sau”… đa số vì sợ mất mối quan hệ.

Văn hóa tôn trọng người trên, dĩ hòa vi quý cũng có những đặc điểm tốt, thể hiện nét đẹp của văn hóa dân tộc nhưng xét về lâu dài thì có thể những hậu quả nặng nề về mặt xã hội và kinh tế.

Hai trong những chuyện rất thường gặp trong cuộc sống liên quan đến mối quan hệ là quan điểm “bằng vai phải lứa” và “đem cảm xúc cá nhân vào công việc”. Tại Việt Nam, không phải bạn có được sức khỏe, trí tuệ và quyết tâm là bạn có thể thành công trong cuộc sống. Nếu bạn chỉ ở tần “ trung trung”  thì bạn sẽ không bao giờ có được các mối quan hệ chất lượng ( với quan chức, đại gia, doanh nhân…) trừ khi bạn cho họ thấy những lợi ích rõ ràng nào đó. Điều này còn có nghĩa là khi xây dựng mối quan hệ, thông thường người Việt nam mình rất coi trong việc “bằng vai phải lứa”, tức là đòi hỏi đối tác phải có tuổi tác tương đương, chức vụ, địa vị xã hội, tiền bạc ngang tầm nhau thì mới chịu kết nối. Điều này gây khó khăn cho một số bạn tuy có khát vọng, có độ chân thành nhưng lại không thể kết nối với bậc cha chú, khiến cho công việc không thành. Đó cũng dẫn đến chuyện ở Việt Nam là nhân tài trẻ ít  được sử dụng và coi trọng đứng mức.

Ở việc thứ hai “đem cảm xúc cá nhân vào công việc” thì chúng ta nên nhìn nhận thế này. Ở Việt Nam, muốn được giao việc hay làm ăn chung, đòi hỏi phải có quan hệ. Tuy nhiên kể cả với những người thoáng đạt nhất, thì việc có cảm xúc cá nhân không tốt, dẫn đến việc không muốn kết giao với một ai đó là chuyện thường hay xảy ra. Đại loại như “ thằng này ở dơ, tôi không muốn gặp”, “đời tôi ghét ai mắt hý”…. Ngay trong những trường hợp này, việc dùng cảm xúc cá nhân để ảnh hưởng đến công việc cũng để lại nhiều thiệt hại không tốt. Tại công sở, nhất là những nơi có nhiều nữ làm việc, việc yêu, ghét, soi mói đời sống cá nhân… dần dần dẫn đến sự đổ vỡ những mối quan hệ và dẫn đến việc hoàn thành tiến độ công việc bị ảnh hưởng là một điều rất đáng lưu ý.

Tóm lại bài viết này, tôi cho rằng việc tư duy lại về mối quan hệ trong văn hóa và công việc kinh doanh cần được xem xét lại. Chỗ nào cần thực dụng hơn, chúng ta phải thực dụng hơn, chỗ nào cần kính nể nhau, chúng ta nên kính nể nhau. Những công việc nào cần thân tình, chúng ta vẫn thân tình. Những công việc nào cần xem xét công bằng, khách quan, chúng ta phải xem xét kỹ lưỡng và khách quan.

Nếu muốn tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng và lành mạnh, có lẽ  nên bắt đầu dạy cho trẻ cấp 2 một loại tư duy mới về “quan hệ”.

Nguyễn Phi Hải

Ở Thanh Hóa, 30 cán bộ, công chức Sở thông tin và truyền thông Thanh hóa đã giúp việc cho đám cưới con gái sếp trong vòng 10 ngày liên tiếp theo bản phân công công việc phát công khai. Sau đám cưới, khi phóng viên hỏi, giám đốc Sở Đỗ Thanh đã trả lời là thời gian đó ông nghỉ phép ở nhà và không biết gì hết, có lẽ các cán bộ cấp dưới đã quá nhiệt tình giúp đỡ con gái ông? V

ậy phải chăng các cán bộ nhà ta thực sự có cá tính là quá nhiệt tình, thích giúp đỡ người khác?

Tôi đem kể cho bạn tôi nghe. Bạn tôi bảo : Có con nít mới tin.

Sau này đọc sách nhiều hơn mới biết đến triết học Trung hoa có ông Mạnh Tử, ông Mạnh Tử chủ trương là con người bản tính sẵn có vốn là tính thiện. Ông bảo “ Ai cũng có lòng thương người, Nếu thình lình thấy có đứa bé sắp rớt xuống giếng, ai mà chẳng có lòng bồn chồn thương xót mà ngăn cản ngay”. Ông còn nói con người  có 4 mầm thiện ( còn gọi là tứ đoan ) bao gồm lòng trắc ẩn ( thương xót ), lòng tu ố (  e thẹn, xấu hổ ), lòng từ nhượng ( nhường nhịn) lòng thị phi ( biết phân biệt đúng sai). 4 mầm thiện này có sẵn bên trong mỗi người, không cần vun đúc hay học tập ở bất kỳ đâu khác. Từ tứ đoan dẫn đến tứ đức là nhân, lễ, nghĩa, trí. Trắc ẩn dẫn đến nhân, tu ố dẫn đến nghĩa, từ nhượng dẫn đến lễ, thị phi dẫn đến trí.

Mạnh Tử chủ trương tính thiện nên  con người cần khuếch trương tứ đoan bằng cách làm điều nhân nghĩa, giảm bớt ham muốn, nuôi dưỡng tinh thần (tu tâm dưỡng tính). Ông cho rằng giữa quân tử với tiểu nhân chỉ khác nhau ở chữ Tâm.

Sau Mạnh Tử còn có một quan điểm khác là của Tuân Tử. Tuân tử quan niệm “ Tính  con người, sinh ra là hiếu lợi, thuận theo tính đó mà sinh ra tranh đoạt lẫn nhau, sinh ra lòng đố kỵ, thuận theo tính đó mà sinh ra tàn tặc đánh mất lòng trung tín, sinh ra ham muốn của tai mắt….”

Tuân Tử quan niệm con người ta sinh ra vốn ác sẵn. Tuy nhiên ông vẫn tin là con người có thể giáo hóa được, dạy được bằng cách giáo dục và cả bằng luật pháp. Từ đó thế hệ các pháp gia sau đều coi Tuân tử là người thầy của họ.

Điểm thú vị là dù hai người này có quan điểm rất khác nhau nhưng đều đồng với nhau một quan điểm: con người  cần có những thay đổi, sửa mình để  ngày càng tốt hơn, hoàn thiện hơn. Mạnh Tử cho rằng việc cải tạo cần xuất phát từ bên trong ( tu tâm dưỡng tính), Tuân Tử cho rằng nên từ bên ngoài ( cải hóa, giáo dục, pháp chế).

***

Mượn chuyện xưa để nói đến chuyện nay.

Vốn dĩ tôi không thích và cũng không có khả năng làm giáo dục. Việc tôi làm là nghiên cứu chứ không liên quan đến giáo dục.

Nhưng oái ăm nỗi đời này là Giáo dục là cách duy nhất có thể dẫn  tôi đến ước mơ của mình.

Thế là tôi lại bắt tay vào làm giáo dục.

Tôi đọc Tam Tự Kinh khi còn rất bé. Do đó ảnh hưởng của nó lên tôi cũng lớn. Tôi tin là con người ta vốn thiện sẵn. Mình chẳng cần giáo hóa gì nhiều, chỉ cần định hướng, động lực, tư vấn là đủ.

Do đó tôi lập ra cộng đồng tự học với câu slogan: ZAG Village: True Happiness from The Inside.

Bản chất câu này cũng ám chỉ sự tu tâm dưỡng tính, hoàn thiện mình qua nhân lên cái tốt của mình, qua nhận thức cái tốt của người khác.

Nghĩ lại thì suy nghĩ đó đúng là ngô nghê.

Trong những ý kiến mà tôi nhận được khi yêu cầu đóng góp, đa số đều yêu cầu luật lệ rõ ràng hơn, chia việc cụ thể hơn, thưởng phạt rõ ràng hơn, CEO giỏi hơn. Tôi cứ nghĩ là họ sẽ thích sự tự giác, thích tự hoàn thiện mình qua từng bài viết, từng bài tóm tắt sách hơn. Tôi nghĩ rằng đây là tổ chức tự giáo dục chứ không phải một trường học cần sự quản trị bài bản. Tôi tưởng rằng giữa tôi và những thành viên nên trọng sự tin tưởng hơn hình thức. Tôi tưởng rằng họ mong muốn sự tiến bộ bằng sự nỗ lực bản thân.

Hóa ra suy nghĩ đó chỉ là quan niệm nửa vời.

Kết hợp giữa trong và ngoài. Giữa động viên và quản thúc mới là phương pháp hay.

Tiếc là nguồn lực quá hạn hẹp hiện tại tôi không thể có cả hai.

Ảnh  - Mạnh Tử

ảnh- Tuân Tử

Tôi đã trải qua một tuổi thơ không đứa trẻ nào có thể mong muốn và tưởng tượng.

Tôi đã trải qua rất nhiều giai đoạn khó khăn trong cuộc đời mình: không tiền, không bạn bè, không sự chăm sóc của người thân và rất nhiều cái không khác.

Tôi cũng hoàn toàn thiếu những kỹ năng sống mà đôi khi người ta chỉ thiếu một vài, còn tôi thiếu toàn bộ.

Nhưng tôi tin rằng những chuyện không hay trong quá khứ của mình đã thật sự trôi qua và tôi cũng đã thật sự tin rằng nó đã ở phía sau.

Nhưng với tất cả những gì xảy ra trong thời điểm hiện tại.

Tôi tin rằng đây mới là giai đoạn khó khăn nhất của đời mình.

Rằng tôi phải thực hiện một loạt hành động, một loạt quyết định liên tục với một gánh nặng cực kỳ cao độ về trách nhiệm.

Luôn có một câu hỏi thường trực trong đầu: “Liệu có nên đi tiếp”.

Tôi đã có thể chọn cho mình những công việc nhàn hạ và an toàn. Nhưng tôi đã chọn con đường này.

Tôi nghĩ về một sân bay vắng tanh, chỉ có một chiếc máy bay và 1 hành khác duy nhất.

Tôi đã quyết định lên chuyến bay đó. Và điều duy nhất mà tôi có thể làm được lúc này là hy vọng nó sẽ đến được điểm đến tôi mong muốn.

Tôi hoàn toàn không phải người lái chiếc máy bay này. Tôi chỉ đơn giản là một hành khách cô đơn ở trên đó.

Đây là một entry nhảm nhí với nhiều người khác, nhưng với tôi nó sẽ có một ý nghĩa đặc biệt. Nó đánh dấu một cột mốc đặc biệt với bản thân tôi. 4h18 phút sáng ngày 27/09/2011. Tôi hạ quyết tâm lần cuối cùng, sẽ sống chết với chuyến bay của mình cho đến cùng.

Những cam kết với bản thân:

-        Ngày làm việc trên 10h.

-        Không đi ra đường trừ ăn uống, mua sắm nhu yếu phẩm và hoạt động của ZAG.

-        Không giao tiếp với bất cứ người lạ nào.

-        Không nói quá nhiều và không lớn tiếng gây gỗ với bất kỳ ai.

6 tháng liên tục từ ngày hôm nay tôi sẽ thực hiện đúng những cam kết trên.

P/s: rất tiếc vì không thể chia sẽ thông tin về chuyến bay.

Do mình làm nghề kinh tế, nên góc nhìn của mình nặng mùi kinh doanh, các bạn xem như có dịp có thêm góc nhìn khác, đừng ném đá quá tay nhé.

Phần 1: Giới thiệu diễn giả

Đã có thuyết trình thì tức phải có diễn giả, mình xin phép giới thiệu về mình chút chút trước khi bắt đầu.

Mình tên Nguyễn Phi Hải (tên khác là Nguyễn Văn Trung), năm nay mình 29 tuổi, hiện làm cho công ty TNHH 1 thành viên Phong Cách Phi Hải và có 1 số job linh tinh khác như bánh ngọt, media và cái mà mình tự hào nhất là mình làm sáng lập viên của Zag Village (zagvillage.wordpress.com).

Riêng về đề tài thuyết trình này thì mình giới thiệu luôn là mình có 12 năm kinh nghiệm tư vấn kinh tế, yêu lần đầu lúc 11 tuổi (lớp 5), lần cuối cùng vừa chia tay cách đây 1 tháng. Kinh nghiệm tình trường thì hơn hai chục cuộc. Nói chung yêu không nhiều nhưng việc gì mình cũng trải qua hết rồi.

Phần II: Cua gái – Tán trai với góc nhìn kinh tế: Khái niệm

Đầu tiên, theo quan điểm của mình, khi bạn định cưa, tán, chọc, ngoáy một ai đó, bạn phải xác định được rõ ràng mình là ai và mình đang định làm cái gì?

Dưới góc nhìn của mình, yêu đương thật chất là một công việc kinh doanh. Cách hoạt động của nó cũng tương tự như tất cả các loại hình business khác. Và do đó, bạn cũng phải cẩn trọng và nghiêm túc với nó không khác gì khi bạn đang kinh doanh.

Minh chia như sau:

Khi bạn mới cua, tán đối tượng: bạn là một nhà đầu tư, bỏ ra ít vốn và muốn đem về lợi nhuận.

Khi bạn đã có được đối tượng: bạn phải là nhà quản trị tốt nếu không bạn sẽ sớm tạm biệt tình yêu mới có được.

Khi bạn đi đến hôn nhân: hoặc là bạn chọn mình là nhà kinh tế giữ tiền bạc cho gia đình, hoặc bạn phải là nhà lãnh đạo tốt để lãnh đạo cả gia đình mình. Lựa chọn nào là tùy thuộc tố chất, sở thích và đối tác của bạn.

Do đó, tùy vào giai đoạn mà bạn phải có cách ứng xử phù hợp và sử dụng kiến thức, công cụ phù hợp. Ví như mới giai đoạn yêu nhau mà bạn đã hành xử như nhà lãnh đạo là không được. Cưới nhau rồi mà vẫn còn giữ thái độ tính toán chi ly như hồi đang đầu tư là gia đình xào xáo. Người ta vừa chấp nhận yêu mà mình đã hỏi xem tiền lương mỗi tháng anh có bao nhiêu là sẽ chia tay nhanh thôi.

Phần III: Mục đích đầu tư

Bất kỳ nhà đầu tư nào cũng phải hiểu rõ điều mấu chốt nhất của công việc của mình là mục đích đầu tư. Rốt cuộc mình đầu tư vào thương vụ này vì cái gì?

Trong kinh tế, đa số các nhà đầu tư đều nhắm vào lợi nhuận là tiền mặt hay những thứ có tính thanh khoản cao. Nhưng cũng không phải không có những thương vụ mà đích nhắm của đầu tư không phải là tiền mà còn là yếu tố chính trị, yếu tố ước mơ, sở thích, đền ơn đáp nghĩa và dĩ nhiên, đầu tư chỉ để bóp chết đối phương cho bỏ ghét.

Xác định được mục đích đầu tư là thứ bạn phải làm đầu tiên trước khi quyết định nhảy vào cuộc chơi. Tôi thường hay nói với các học trò của mình là “ Đầu tư là một trò chơi mà trong đó tất cả mọi thứ đều là đối thủ, kể cả bản thân mình. Đầu tư mà không có mục đích giống như bạn đang ở truồng mà bước vào vùng băng giá vậy. Sử dụng hết lòng dũng cảm và cầu nguyện thần may mắn là thứ duy nhất bạn có thể làm”.

Trong tán tỉnh, thường có các mục đích đầu tư sau:

- Tình dục: một mục đích không tồi. Đa số đàn ông phải thú nhận rằng đôi khi bạn gặp một cô gái và ngay lập tức bạn nảy sinh ý muốn lên giường với cô ấy, bất kể cô ấy xấu xí hay tính tính quái đản. Tình dục là 50% cuộc sống tình cảm của con người. Thành thật một chút đi.

- Đào mỏ: không phải bạn lợi dụng tiền bạc của đối phương mới gọi là đào mỏ. Có khi bạn thấy một anh chàng có quan hệ rộng, có danh tiếng và bạn thích sở hữu những thứ đó nên bạn muốn tán anh chàng. Đó cũng là dạng mục đích đào mỏ.

- Giải khuây: chán quá không biết làm gì. Quen đại ai đó để bớt chán cũng là một cách hay.

- Tìm chỗ dựa: gặp nhiều chuyện không hay trong cuộc sống và muốn tìm cái phao nào đó để cứu vớt. Con gái hay nhắm vào mục tiêu này hơn 3 mục tiêu trên.

- Tình yêu: đây là một mục tiêu mà bạn khó xác định lắm. Cho nên khi nào bạn thấy mục đích của bạn không nằm trong 4 cái trên thì có thể nó là mục đích này. Mục đích này cũng dễ dàng thay đổi và biến chất. Có thể nó sẽ chuyển thành 4 dạng trên trong quá trình bạn yêu hay tán tỉnh nhau. Có khi nó biến mất và chuyển sang dạng mới là dạng tình nghĩa hay còn gọi là “Có nợ mà không có duyên”. Có khi nó nhẹ nhàng mà có khi nó bùng nổ. Nói chung đây là dạng mục tiêu có độ mạo hiểm cao nhất khi đầu tư.

Khi bạn đã xác định được mục đích đầu tư của bạn rồi thì bạn thấy mọi chuyện nó dễ dàng hơn rồi chứ. Bạn sẽ biết bạn phải làm gì để đạt được mục đích hơn.

Mục đích là tình dục, giải khuây là hai hạng mục đầu tư ngắn hạn cho nên bằng mọi giá bạn phải khống chế khoản chi và tính thanh khoản cao của nó. Phải biết rút lui, cắt lỗ nhanh khi có vấn đề.

Ngược lại 3 hạng mục còn lại đều là khoản đầu tư dài hạn cần các chiến lược và kế hoạch kiểm soát vốn toàn diện. Đâc biệt hai hạng mục đào mỏ và tìm chỗ dựa lại rất cần kỹ năng quản trị bản thân cực tốt nếu không hậu quả khó lòng trả giá.

Phần IV: Xác định tầm nhìn và sứ mệnh

(đang viết)

ZAG Village: True Happiness from the Inside

http://zagvillage.wordpress.com

Khi bạn bắt đầu đánh giá, nhận xét người khác hay nhận định, suy luận về cái mà mình đang hay sẽ mắc vào, kể cả khi bạn đoán đúng, bạn cũng sẽ dính vào những vòng xoáy rắc rối của cuộc đời mình.

Biết trước tương lai không có nghĩa là có thể thay đổi được tương lai. Biết cách giải quyết tất cả trục trặc trong cuộc sống không có nghĩa là bạn sẽ sống được 1 cuộc sống hạnh phúc.

Để có được một cuộc sống hạnh phúc, điều quan trọng là bạn phải hiểu được chính mình, soi lại chính mình. Bạn phải thật sự “Ngộ” được cái “Nghiệp” của mình.

Soi lại chính mình có nghĩa là trước khi bạn phán xét bất kỳ người nào đó, nhận định về vấn đề nào đó, hãy thật sự nhìn lại bản thân mình.

Bạn có thật sự muốn nói, muốn viết điều đó hay không? Có thật sự bạn nghĩ điều đó sẽ thật sự xảy ra hay không?

Có thật sự bạn nói ra, làm ra, hay buông ra những nhận định những điều đó là có ý tốt cho những người nghe, người nhận sự tác động hay không? Nếu đó không phải là ý tốt , liệu điều này có đem lại lợi ích cho bạn hay không? Nếu đó là ý tốt, liệu cách truyền tải của bạn có đạt được mục đích chính hay không?

Nếu đó không phải là điều tốt, cũng không phải là điều xấu vậy thì bạn đang làm gì vậy? Có đôi lúc trong cuộc sống, ai cũng sẽ làm hoặc thích làm những việc vô thưởng vô phạt để giết thời gian, đùa vui, nhưng chuyện đó sẽ phải có giới hạn, và ai cũng phải soi lại mình để tìm ra giới hạn đó. Những việc vô thưởng vô phạt không phải là không có hại gì như bạn nghĩ đâu.

Soi lại mình còn có nghĩa là xem lại ước muốn của chính mình, xem lại những ước mơ của mình, để xem lại những điều mình đang làm có thật sự phục vụ cho những điều mình mong muốn không?

Có thật sự là mình đang lãng phí thời gian hiếm hoi của mình để làm việc mà mình không thật sự thích không?

Soi lại mình là chính mình nhìn vào nội tâm của mình, hiểu rõ chính minh, đặt câu hỏi cho mình để tự mình giải đáp nó. Các bạn cứ yên tâm, dù câu hỏi khó đến mức nào, chỉ cần bạn tự đặt câu hỏi cho mình, tự khắc bạn sẽ có lời giải đáp.

Soi lại mình không có nghĩa là so sánh mình với những người khác. Điều đó chỉ làm bạn thêm đau khổ. Dù bạn có thành công, giàu có như thế nào đi nữa thì khi bạn nhìn vào người khác sau đó so lại mình thì bạn vẫn sẽ thấy nhiều thứ người khác có mà bạn không có.

Soi lại chính mình không có nghĩa là tự khắt khe với mình, tự dằn vặt mình với vô số mục tiêu, tiêu chuẩn. Bạn phải nới lỏng cái vòng kim cô của cuộc sống này đã siết vào bạn. Bạn phải sống thật thoải mái, thành thật với chính mình, với niềm vui mỗi ngày của mình.

Trước khi muốn bất kỳ ai tha thứ, mở lòng với mình. Trước hết bạn phải mở lòng và tự tha thứ cho chính mình

Soi lại chính mình là tự đối thoại với đức Phật, với đấng Thượng đế tối cao bên trong bản thân chúng ta để tìm ra một con đường mà ta tin là đúng.

Chỉ cần ta tin là đúng thì người khác nghĩ thế nào cũng không quan trọng nữa.

Ta muốn mọi người hiểu ta, yêu ta, làm theo ta, ta hãy chứng minh điều đó bằng chính mình. Mọi người sẽ hiểu sau đó.

Dù bạn dùng tình cảm hay vũ lực, bạn cũng không thay đổi được người khác đâu. Bạn chỉ có thể để họ tự thay đổi.

Nhưng bạn có thể yêu thương họ. Họ sẽ yêu thương lại bạn. Và họ sẽ tự thay đổi.

Nguyễn Phi Hải
ZAG Village: True Happiness from the Inside
(Zagvillage.wordpress.com)