Trong phạm trù bài viết nhỏ hẹp này, tôi xin đưa ra một số ý kiến nhất định, chủ yếu là dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
A. Về mặt chính phủ, rõ ràng chúng ta thấy sứ mệnh của chính phủ Việt Nam những năm có 3 sứ mệnh chính:
1 – Tái cấu trúc nền kinh tế.
2 – Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng ( xa hơn là toàn bộ ngành tài chính)
3 – Tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước.
1.Tái cấu trúc nền kinh tế là sao: trong một hội thảo diễn ra tháng 11 vừa rồi, Bộ trưởng Bộ Tài Chính Vương Đình Huệ báo rằng ngân sách chúng ta hiện chỉ đáp ứng một phần nhỏ trong các kế hoạch đầu tư sắp đến. Như thế việc đầu tiên của tái cấu trúc nền kinh tế rõ ràng nằm ở khâu phân bổ lại ngân sách, hủy bỏ các dự án đầu tư không hiệu quả, chọn lại chiến lược phát triển kinh tế, ngành chủ lực…
Nhiều năm gần đây, rõ ràng những lĩnh vực được hưởng ngân sách nhiều nhất là giáo dục, y tế, quốc phòng …
Với những biểu hiện của chính phủ Việt Nam hiện nay, có thể một vài năm tới nữa việc phân bổ ngân sách sẽ chảy về Giao thông và Nông nghiệp. Với phương châm xã hội hóa giáo dục và y tế, cho tư nhân vào làm các lĩnh vực xây bệnh viện, mở trường học… miếng bánh của hai ngành này những năm tiếp theo chắc chắn sẽ giảm.
Góp vào đó là việc Bộ trưởng mới Đinh La Thăng quả thật là người dám nói, dám làm, chỉ thiếu tiền thì tiền chắc chắn sẽ chảy vào chỗ trũng. Dự đoán tiếp theo được đưa ra dựa trên việc dư nợ của Việt Nam với nước ngoài ngày càng tăng (Nếu như vào năm 2001, nợ Chính phủ mới chỉ là 11,5 tỉ USD thì đến 2010 đã lên tới 55,2 tỉ USD. Trong giai đoạn này 2009-2011, nợ Chính phủ tăng trung bình khoảng 20%/năm, gấp ba lần tăng trưởng GDP). Và lượng ngoại tệ kiếm được hoàn toàn dựa vào xuất thô thì chắc chắn Việt nam sẽ phải xuất nông sản nhiều hơn để câng bằng tài chính.
Dựa vào dự đoán này, ta sẽ thấy những năm tới, những công ty cầu đường, phục vụ xây dựng cơ bản sẽ phất nhanh hơn và những công ty làm về nông sản sẽ khó khăn hơn ở đầu vào. Bảo đảm chính sách về thu mua nông sản sẽ bị siết chặt và sẽ rất khó kiếm nguồn hàng để phân phối. Tin rằng vào năm sau, 3 tháng sau tết, giá lương thực – thực phẩm sẽ tăng dần cho đến đỉnh điểm là kết quý III. Cho nên 3 tháng đầu năm 2012 là cơ hội không thể bỏ qua của các doanh nghiệp hay tư nhân muốn nhảy vào sản xuất nông sản trước khi bị siết chặt về cơ chế.
Tái Cấu trúc nền kinh tế còn năm ở việc hủy bỏ các dự án không hiệu quả. Vậy những dự án nào sẽ được xem là không hiệu quả? Các dư án nào sẽ bị xiết chặt về tài chính? Những dự án nào sẽ được khuyến khích?
Đầu tiên phải nhìn nhận, năm sau sẽ là năm cực kỳ khó khăn cho ngành bất động sản. Do đó không lấy làm lạ khi các doanh nghiệp ngành này đang bán tống bán tháo các dự án của mình. Nhìn nhận việc các ngân hàng đang tích cực hỗ trợ cho khách hàng mua nhà thật chất chỉ để quay vòng đồng tiền thật nhanh cho các dự án này ( vì rốt cuộc sau khi doanh nghiệp bán được nhà, tiền cũng sẽ quay về ngân hàng). Năm sau sẽ là một năm căng thẳng cho các dư án địa ốc và những ai có nhà dư thừa chưa bán được.
Những dự án tiếp theo sẽ bị hủy bỏ chắc chắn là những dự án có liên quan đến máy móc Công nghiệp và sắt thép. Chúng ta sẽ đẩy mạnh sản xuất hàng thô và gia công hàng phế liệu. Do đó, khi Việt nam sẽ biến thành bãi rác thì việc chế tạo máy móc công nghiệp và sắt thép èo ọt là hiển nhiên.
Khi ngành công nghiệp nặng èo ọt và sắt thép sẽ có giá cao hơn ( do mức đầu tư giảm) thì việc tiếp theo sẽ là việc của ngành công nghiệp chế biến chất liệu thay thế.
Tiếp theo ngành cần báo động tiếp theo là ngành du lịch, nhất là du lịch nội địa. Những năm nay ta vẫn coi ngành du lịch là ngành mũi nhọn. Tin về ngành này luôn nằm ở trang nhất. Việc Bình chọn Hạ Long ảnh hưởng đến toàn VN vừa qua cũng là một thí dụ. Tuy nhiên, những năm tiếp theo những dự án thuộc ngành này sẽ bi soi kỹ hơn khi chắc chắn thế giới đang bước vào chu kỳ khủng hoảng tiếp theo và tình hình bê bối của ngành du lịch, báo chí và quốc hội đã nhắc nhở liên tục.
Tin rằng năm 2012, việc một số doanh nghiệp du lịch sẽ chết yểu hoặc sáp nhập sẽ không phải là chuyện xa vời. Đây cũng là thời cơ cho một số doanh nghiệp nhỏ, linh hoạt và nổ lực hơn. Ngành du lịch giá rẻ và tư nhân ( các dịch vụ homestay, hướng dẫn viên cá nhân, hỗ trợ tour tự phát…) sẽ có cơ may kinh doanh hiếm có trong 2 năm 2012-2013.
Ngành mũi nhọn của Việt Nam những năm đến:
- Rất nhiều khả năng những năm đến, ngành được chính phủ chọn sẽ là ngành công nghệ khai khoáng, vì hầu như tất cả dự án lớn của ta đang thuộc về TKV.
- Ngành phát triển thứ hai sẽ là công nghệ xử lý chất thải và tái chế công nghiệp.
- Ngành công nghiệp phụ trợ
Dựa trên mục A của bài phân tích này cho thấy, các doanh nghiệp vừa và nhỏ nếu muốn ăn theo chính phủ có thể nên làm những ngành sau:
- Thu gom phế thải và vật liệu tái chế.
- Ngành vận tải nặng ( phục vụ cho khai khoáng)
- Các công ty thu gom nông sản.
- Các dịch vụ du lịch ở quy mô nhỏ.
