Cuộc chuyện trò của những người bạn tuổi 30 thường nói về đề tài gi?
Độ 12 năm về trước, khi còn học cấp 3, chúng tôi thường hỏi nhau những câu hỏi như vậy đấy “ 10 năm sau, gặp lại tụi mình sẽ nói gì nhỉ?”. Khi đó, những câu trả lời thường là sẽ ôn về chuyện cũ, bàn về thầy cô ….
Rồi thì 10 năm cũng trôi qua. Thực tế cũng khác xa với những gì ngày xưa chúng tôi tưởng tượng.
Ngày nay, khi đã 30, bước vào tuổi mới, chúng tôi chỉ nói về tiền và kinh doanh. Chúng tôi hoàn toàn không nhắc gì đến những kỷ niệm xưa cũ, và nếu có ai đó nhắc lại, cũng chỉ nhận được phản hồi là” lâu quá quên mất rồi”.
Ít ai nghĩ là những thứ cũ kỹ thường có giá trị một cách ghê gớm.
Trong những câu chuyện chúng tôi trò chuyện, có một câu tôi thường hay được hỏi ( do làm nghề tư vấn kinh doanh) là : Trong kinh doanh điều gì quan trọng nhất?
Đây là một câu hỏi khó, vì suốt ngần ấy thời gian tiếp xúc với đủ loại doanh nhân, đủ loại ngành nghề, tôi cảm thấy mọi thứ trong kinh doanh đều quan trọng như nhau cả. Có trường hợp người này thành công nhờ nhân sự, có người kia lại thành công nhờ Marketing, có kẻ thắng nhờ vốn mạnh, có bạn lại thành đạt nhờ gặp thời….
Nói chung là trong kinh doanh, mọi thứ rất tương đối và cũng còn tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Nhưng nếu chỉ trả lời được như vậy, tôi quả thật không xứng đáng làm nghề tư vấn. Câu đó ai cũng trả lời được cả.
Cho nên tôi cố gắng đi tìm một câu trả lời thích hợp hơn. Một mẫu số chung cho công việc kinh doanh. Thứ mà nhà doanh nhân hay doanh nghiệp nào cũng có.
Thời gian gần đây, nhiều người đã trả lời câu hỏi này bằng rất nhiều lời giải đáp khác nhau như : thương hiệu, chuỗi giá trị, giá trị cốt lõi, lợi thế cạnh tranh, cơ sở dữ liệu, …
Tôi vẫn muốn tìm một câu trả lời khác.
***
Rốt cuộc sau một thời gian dài, tôi đã trả lời với bạn mình là
- Điều quan trọng nhất trong một doanh nghiệp hay đối với một doanh nhân là tình yêu. Đầu tiên những người đứng đầu tổ chức đó phải biết yêu quý nhân viên và khách hàng của mình. Yêu ở đây phải là một tình yêu thật sự chứ không phải tình yêu ca-ve khi mà một cô gái chỉ chực chờ thỏa mãn cho xong đối tác, nhận tiền và ra về. Bạn phải nghĩ đến cả những điều khách hàng và nhân viên bạn chưa nghĩ đến. Phải làm những điều tốt nhất cho họ. Yêu thương nhân viên và Yêu khách hàng. Và dĩ nhiên, phải làm cho khách hàng cũng yêu bạn lại. Phải làm sao lần đầu tiên họ thấy sản phẩm/ dịch vụ của bạn, họ như bị tiếng sét ái tình đánh, không dứt ra được.
Vì phải tốn rất nhiều chi phí Marketing, Sale và vận hành hệ thống để một khách hàng có thể thực sự tiếp xúc với sản phẩm của bạn, cho nên hãy cố gắng để họ yêu bạn ( hay sản phẩm của bạn) từ ánh mắt đầu tiên – Love from the first sign. Những ai làm những ngành B2B hiểu rõ điều này hơn ai hết, thời gian và cơ hội để một người có thể gặp người có quyền quyết định là rất ít, nên nếu không thể thuyết phục ở lần đầu tiên, chuyện bán hàng sẽ rất khó/
Đối với nhân viên, gần như ngày nay, chi phí nhân sự đang dần trở thành khoản chi phí lớn nhất với các doanh nghiệp. Rủi ro xảy ra khi bạn mất đi một nhân sự thạo việc, tay nghề cao, sáng tạo cũng tương đương với rủi ro xảy ra khi bạn đầu tư sai một dự án. Do đó, ngay cả khi bạn yêu nhân viên, mà yêu chưa đúng cách thì công ty bạn cũng khó bền vững.
Nhưng điều quan trọng hơn nữa là tinh yêu của một doanh nhân dành cho sự nghiệp của mình. Nếu bạn chỉ làm vì tiền, vì áp lực hay vì bất cứ điều gì khác không phải tình yêu. Công việc kinh doanh của bạn mãi mãi chỉ là thứ dang dở.
Và dĩ nhiên là bạn cũng phải yêu chính bản thân mình nữa. Không yêu quý bản thân thì lấy đâu ra động lực để làm việc, để thăng tiến trên con đường kinh doanh mà vốn dĩ nhiều gian khó hơn là hoa hồng?
***
Thật ra trong cuộc sống, tình yêu không phải là thứ quan trọng nhất. Nhưng trong đa số các trường hợp, nó thật sự là thứ quan trọng nhất.
Cuộc sống của con người, rốt cuộc khác biệt rõ rệt nhất với động vật ở chỗ nào? Nếu coi tư duy là một khả năng mà con người có được trong khi các loài vật khác thì không, thì rõ ràng các loài động vật khác cũng sở hữu những khả năng mà con người không có được.
Chúng ta trở thành sinh vật thượng đẳng chỉ đơn giản là vì chúng ta có tình yêu. Với con người, tình yêu là nguồn gốc của mọi vật, và cũng là nguồn gốc của sự tiến hóa.
Trong kinh doanh, cốt lõi của thành công có thể nằm ở rất nhiều nơi. Nhưng nếu không có tình yêu, bạn sẽ khó lòng mà có đủ sức để tìm đến những nơi đó.
- Hãy trở thành một con người biết yêu và đáng yêu trước khi trở thành một doanh nhân.
- Hãy biến sản phẩm/dịch vụ của mình thành những thứ thật đáng yêu, thật nhân bản trước khi bán nó.
- Hãy để các nhân viên yêu công việc họ làm chứ không phải chịu đựng nó.
- Xây dựng một văn hóa doanh nghiệp dựa trên tình yêu chứ không phải năng suất lao động.
- Hãy để khách hàng yêu thương hiệu của bạn chứ không phải suốt ngày lải nhải về nó.
Nguyễn Phi Hải
CEO & Founder of ZAG Village